Een tekort aan serotonine
Klachten als depressies, slaapstoornissen, overgewicht, vermoeidheidsklachten en onrust houden – indien ze gedurende langere tijd aanhouden – nauw verband met een tekort aan serotonine, een zogenaamde neurotransmitter die een belangrijke rol speelt bij de prikkeloverdracht in hersencellen. In dit artikel wordt de functie van serotonine uitgelegd en wordt aangegeven wat er bij een ontregeling gebeurt en wat hieraan gedaan kan worden.
Zenuwcellen
De menselijke hersenen zijn opgebouwd uit vele tientallen miljarden zenuwcellen, ook wel neuronen genoemd, waarvan elk in verbinding staat met een groot aantal andere neuronen, soms vele duizenden. Zenuwcellen zijn de informatie- en signaalverwerkers van het lichaam. Ze kunnen signalen ontvangen en doorgeven zonder verlies van signaalsterkte.
Een zenuwcel heeft een cellichaam en een aantal lange dunne uitlopers: axonen en dendrieten. Axonen geleiden van de zenuwcel af, dendrieten (meestal) ernaartoe. De axon is relatief lang en dik (ca. 25 micrometer), de dendrieten zijn dun en sterk vertakt.
De impuls door een zenuw is weliswaar elektrisch van aard, maar vele malen langzamer dan een elektrische puls in een koperen draad. De maximale snelheid ligt tussen de 70 en 120 meter per seconde. De snelheid waarmee het signaal zich voortplant is afhankelijk van de dikte van de myelineschede en de diameter van de zenuw. Bij de langzaamste zenuwvezels ligt de snelheid tussen de 1 en 2 meter per seconde.
De hersenen kunnen werken doordat zenuwcellen met elkaar in verbinding staan: de informatie kan van een axon-uiteinde doorgegeven worden aan een dendriet van de volgende zenuwcel. De cellen raken elkaar niet: ze worden gescheiden door een tussenruimte, een synaps of synapsspleet. De prikkeloverdracht vindt in de meeste gevallen plaats door uitwisseling van chemische stoffen, de zogenaamde neurotransmitters.
Serotonine
Serotonine is een neurotransmitter met een belangrijke rol in onze hersenchemie. Deze stof is essentieel voor de regeling van stemmingen en gedrag. Bovendien reguleert serotonine de activiteiten van vele andere neurotransmitters waaronder noradrenaline, dopamine en endorfinen. Diverse pijnverminderende en stemmingsverbeterende effecten van serotonine worden mogelijk teweeggebracht doordat serotonine voor een verhoogde productie en afgifte van endorfinen zorgt. Daarom wordt serotonine ook wel het ‘meestermolecuul’ of de ‘politieagent van de hersenen’ genoemd.
Serotonine bevindt zich voor 80% in het maag-darmkanaal en voor 10% in het bloed. Slechts 2% bevindt zich in de hersenen.
Een tekort aan serotonine
Bij aanhoudende klachten als depressie, slaaptekort, overgewicht, vermoeidheid of onrust ontstaat een tekort aan serotonine. Bovendien wordt bij dergelijke klachten de aanmaak van serotonine geremd, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat en de problemen verergeren.
Serotonine wordt gemaakt uit eiwitten die zich in onze voeding bevinden. Deze eiwitten worden afgebroken tot aminozuren. Tryptofaan is zo'n essentieel aminozuur en dient als grondstof voor serotonine. Uit tryptofaan wordt 5HTP gemaakt, dat vervolgens in de lever en hersenen wordt omgezet in serotonine.
De aanwezigheid van grote hoeveelheden serotonine in de rest van het lichaam helpt de hersenen niet, aangezien die serotonine vanuit het bloed de hersencellen niet kan bereiken.
Ook rechtstreekse toediening van serotonine is geen optie. Het serotoninetekort kan op een natuurlijke wijze worden opgeheven door de voeding. Innerlijke onrust remt de aanmaak ervan. Sommige natuurlijke preparaten kunnen het lichaam helpen om het serotoninetekort aan te vullen.
Bij depressies worden daartoe vaak geneesmiddelen voorgeschreven, bijvoorbeeld ‘selectieve serotonine heropname remmers’, die ervoor zorgen dat de heropname van serotonine uit de synapsspleet geremd wordt, waardoor de werkzaamheid ervan wordt verlengd. Een dergelijk middel werkt doorgaans pas na één of meer weken en het duurt maanden voor het lichaam het tekort zelf kan aanvullen.
Vorige pagina: Biologie van het ademen
Volgende pagina: Allerlei
Powered by WebEngine.nl